PDA

View Full Version : Hướng dẫn ôn tập môn văn học lớp 10


[C]hip [S]hock
03-12-2008, 09:02 PM
Để giúp các em tự kiểm tra vốn tri thức văn học của mình sau khi đã học xong chương trình ngữ văn lớp 10 (HKI), tài liệu này nhằm cung cấp cho học sinh khối 10 dạng hệ thống câu hỏi. Hi vọng rằng các em sẽ nắm chắc kiến thức theo yêu cầu của chương trình, từ đó kịp thời bổ sung phần thiếu sót...

A. PHẦN VHVN

I. Kiến thức khái quát về VHVN

- VHVN bao gồm mấy bộ phận?

- Hãy nêu sơ lược quá trình hình thành và phát triển của các bộ phận văn học đó?

II. Kiến thức khái quát về VHDG

- Nêu những đặc trưng cơ bản về VHDG? Hãy kể tên những tác phẩm VHDG đã học ở lớp 10 theo từng thể loại, và chỉ ra đặc trưng cơ bản của các thể loại đó?

1. Sử thi “Đăm Săn” - Đoạn trích “chiến thắng Mtao-Mxây”

- Tập trung làm rõ vẻ đẹp hình tượng anh hùng Đăm Săn và nghệ thuật đặc sắc của đoạn trích.

(cụ thể là trong cuộc chiến với các tù trưởng thù địch để giành lại vợ mình, người anh hùng đồng thời bảo vệ cuộc sống yên lành của buôn làng, và sau chiến thắng, làm cho buôn làng mình giàu có, cường thịnh hơn...)

2. Truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thủy

- Cần nắm được: cốt lõi lịch sử, yếu tố kì ảo và thái độ của nhân dân.

- Nêu lên bài học lịch sử?

3. Truyện cổ tích “Tấm Cám”

- Hiểu được ý nghĩa của những mâu thuẫn, xung đột, quá trình biến hóa của Tấm nói lên ý nghĩa gì?

- Nắm được ý nghĩa nghệ thuật.

4. Truyện cười: Tam đại con gà, Nhưng nó phải bằng hai mày.

- Cần nắm: đặc điểm, tình huống, nội dung, ý nghĩa cười.

5. Ca dao:

- Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa.

+ Cảm nhận được tiếng hát than thân và lời ca yêu thương tình nghĩa của người bình dân trong xã hội cũ qua nghệ thuật đậm màu sắc dân gian của ca dao.

+ Trân trọng vẻ đẹp tâm hồn người lao động và yêu quý những sáng tác của họ.

- Ca dao hài hước.

+ Cảm nhận được tiếng cười lạc quan trong ca dao qua nghệ thuật trào lộng thông minh, hóm hỉnh của người bình dân cho dù cuộc sống của họ còn nhiều vất vả, lo toan.

· Đọc thêm: “Tiễn dặn người yêu” - Đoạn trích “Lời tiễn dặn” truyện thơ dân tộc Thái

· Nắm được: Nội dung, nghệ thuật đoạn trích.

III. Kiến thức khái quát về văn học viết

- Văn học viết đã vận động và phát triển qua mấy thời kì lớn? Sự khác nhau cơ bản của các thời kì đó là ở điểm nào?

IV. Kiến thức về VHTĐ

1. Các thành phần: VHTĐ VN bao gồm mấy thành phần? Hãy giới thiệu sơ lược từng thành phần?



2. Các giai đoạn phát triển: VHTĐ VN phát triển qua mấy giai đoạn? Kể tên những tác phẩm tiêu biểu ở từng giai đoạn?

3. Đặc điểm về nội dung: Hãy nêu những nội dung lớn của VHTĐ VN.

4. Đặc điểm về nghệ thuật: Hãy tìm hiểu những đặc điểm lớn về nghệ thuật của văn học giai đoạn này? (có thể minh họa bằng các tác phẩm cụ thể ở phần nội dung, nghệ thuật)

5. Các tác phẩm đã học:

* Tỏ lòng - Phạm Ngũ Lão

- Cảm nhận được vẻ đẹp hình tượng người anh hùng vệ quốc hiên ngang, lẫm liệt với lí tưởng và nhân cách lớn lao; vẻ đẹp của thời đại với sức mạnh và khí thế hào hùng.

- Thấy được nghệ thuật của bài thơ: ngắn gọn, đạt tới độ súc tích cao.

- Bồi dưỡng nhân cách sống có lí tưởng, có ý chí, và quyết tâm thực hiện lí tưởng.

* Cảnh ngày hè - Nguyễn Trãi

- Cảm nhận được vẻ đẹp độc đáo của bức tranh ngày hè và tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu nhân dân, đất nước của Ức Trai.

- Thấy được đặc sắc nghệ thuật thơ Nôm Nguyễn Trãi: bình dị, tự nhiên, đan xen câu lục ngôn vào bài thơ thất ngôn.

* Nhàn - Nguyễn Bỉnh Khiêm

- Hiểu đúng quan niệm sống nhàn và cảm nhận được vẻ đẹp nhân cách của nhà thơ.

- Biết cách đọc một bài thơ kết hợp giữa trữ tình và triết lí có cách nói ẩn ý thâm trầm và sâu sắc.

* Đọc Tiểu Thanh kí- Nguyễn Du

- Hiểu được: Tiểu Thanh thuộc kiểu những người phụ nữ tài sắc, bất hạnh mà Nguyễn Du đặc biệt quan tâm trong sáng tác của mình.

- Hiểu sự đồng cảm của Nguyễn Du với số phận nàng Tiểu Thanh.

* Các bài đọc thêm: Cần nắm

- Vận nước (Đỗ Pháp Thuận): Cách hiểu về vận nước, đường lối “vô vi”?

- Cáo bệnh bảo mọi người: quy luật của tự nhiên, quy luật của cuộc sống con người, thái độ của tác giả trước quy luật đó.

- Hứng trở về: nét riêng của lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc.

B. PHẦN VHNN

Chương trình ngữ văn 10 đã đưa các em đến với những tinh hoa văn học nào trên thế giới?

1. Ba thiên sử thi đã học: Đăm Săn (VN), Ô đi xê (Hilạp), Ramayana (Ấn độ). Có gì giống và khác về nội dung và nghệ thuật?

2. Tại lầu Hoàng Hạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng (Lí Bạch)

Cần nắm: - Thuộc lòng bài thơ. (kể cả phần dịch nghĩa)

- Tình bạn chân thành, trong sáng của tác giả.

- Đặc trưng phong cách thơ tuyệt cú của Lí Bạch (ngôn ngữ giản dị, hình ảnh tươi sáng, gợi cảm)

3. Cảm xúc mùa thu (Đỗ Phủ)

Cần nắm: + Bức tranh mùa thu hiu hắt cũng là bức tranh tâm trạng buồn lo của nhà thơ trong cảnh lọan li.(nỗi lo âu cho đất nước, nỗi buồn nhớ quê hương và nỗi ngậm ngùi, xót xa cho thân phận mình...)

+ Hiểu thêm đặc điểm thơ Đường luật.

C. PHẦN TIẾNG VIỆT



1. Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ: Nắm vững ba nội dung: Hoạt động giao tiếp là gì? Hai quá trình của hoạt động giao tiếp? Các nhân tố?

2. Đặc điểm của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết:

- Khái niệm ngôn ngữ nói? Ngôn ngữ viết?

- Đặc điểm của ngôn ngữ nói? Ngôn ngữ viết? (->yêu cầu nói, viết đúng đặc điểm)

3. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt

- Khái niệm phong cách ngôn ngữ sinh hoạt? Các tên gọi khác? Các dạng biểu hiện?

- Ba đặc trưng cơ bản (phân tích một đoạn hội thoại để làm rõ ba đặc trưng)

4. Thực hành phép tu từ ẩn dụ, hoán dụ:

- Nắm khái niệm: Ẩn dụ? Hoán dụ? Nhận diện và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ nào đó trong một đoạn văn, thơ cụ thể. (chú ý các dạng bài ở phần luyện tập)

D. PHẦN LÀM VĂN

- Chú ý đến các kiến thức và kĩ năng để viết một bài văn tự sự. (Cụ thể: Lập dàn ý, chọn sự việc và chi tiết tiêu biểu, yếu tố miêu tả và biểu cảm, đoạn văn tự sự; khái niệm, cách thức tiến hành, tác dụng và hiệu quả)

- Viết mở bài, hoặc kết bài cho một đề văn cụ thể.

E. Một số dạng đề tham khảo

1. Cảm nhận về một bài ca dao mà bản thân yêu thích

2. Cô Tấm tự kể về mình

3. Về vẻ đẹp con người và thời đại qua bài thơ “Tỏ lòng - Phạm Ngũ Lão”

4. Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi qua “Cảnh ngày hè”

5. Vẻ đẹp chân dung Nguyễn Bỉnh Khiêm qua bài thơ “Nhàn”

Peony
04-12-2008, 09:26 AM
cái này hình như của ban A, chứ bên D hk1 đâu có viết văn tự sự, bên D phân tích tác fẩm, hiz....

ghostrider
31-01-2009, 10:26 AM
má ơi,ờ mà đúng,khoi D la khoi chuyen văjn mà,dĩ nhiên đề phải "khủng" hơn khối A rùi,dung ko?//

Peony
09-03-2009, 08:19 PM
ban D đề k fải khủng mà là siu khủg, nhìn zô là thấy điếc đặc